قند گیری از چغندر قند:

قند گیری از چغندر قند:

چغندر در طی مدت کوتاهی از سال برداشت شده و توسط کامیون به کارخانه وارد میxadشود در بدو ورود به کارخانه کامیون با بار، باسکول (وزن) میxadشود و وزن خالی کامیون نیز بعد از تخلیه چغندر ثبت میxadشود تا وزن محصول تحویل داده شده به کارخانه معلوم شود. باید توجه داشت که کارخانه قند در حقیت قند خریداری میxadکند نه چغندر. بدین منظور میزان افت محصول بصورت خاک و گل باید تعیین شود و همچنین مقدار قند محصول نیز معلوم شود برای تعیین افت محصول و درصد قند آن یک نمونه تصادفی از هر کامیون گرفته میxadشود (حدود 25 کیلوگرم) این نمونه وارد قسمت عیار سنجی میxadشود که در آنجا درصد افت و عیار قند تعیین میxadشود بدین منظور نمونه روی الکxadهایی قرار گرفته که گل و لای آن جدا میxadشوند سپس شستشو و مجددا توزین میxadشوند تا افت محصول مشخص شود سپس چغندر توسط ارهxadهایی کاملا خرد شده و به شکل خمیری تیره رنگ در میxadآید برای تعیین قند خمیر 26 گرم از آن را با 176 میلیxad لیتر محلول استات سرب و اکسید سرب به نسبت 3 به 1 مخلوط نموده و آن را توسط مخلوط کنxad های مغناطیسی هم میxadزنند سپس محلول حاصل را در قیفxadهای مخصوصی صاف نموده و محلول صاف شده را در دستگاه ساکارومات قرار داده تا درصد قند تعیین شود پس از این عملیات که ظرف مدت 10 دقیقه انجام میxadشود کامیون تخلیه میxadشود و کامیون برای تخلیه روی سکوهایی قرار میxadگیرند که به آن پلات فورم ( Platform) میxadگویندxad. روی پلات فورم لولهxadهایی قرار گرفته که روی لولهxadها انژکتورهایی نصب شده که آب را با فشاری قوی به چغندر وارد کرده و آن را در داخل کانالxadهایی میxadریزد این کانالxadها با یکدیگر مرتبط هستند و نهایتا به یک کانال اصلی وارد میxadشود این کانال تا زیر کارخانه ادامه میxadیابد در زیر کارخانه پمپی قوی وجود دارد که آب و چغندر را بالا فرستاده و چغندر وارد کارخانه میxadشود در ابتدای خط تولید دستگاه شستشوی چغندر قرار گرفته و پس از آن دستگاه دم گیر میxadباشد سپس چغندرها روی نواری حمل شده و به قسمت خلال کن وارد میxadشود که استوانه بزرگی است که کف آن صفحهxadای مدور قرار گرفته که حول محور میxadچرخد و روی این صفحه دانهxadها یا تیغهxadهایی وجود دارد که چغندر را خلال میxadکند اندازه خلال تاثیر مهمی در بازدهی کارخانه دارد اگر خلال خیلی ریز و نازک شود توریxadها یا صافیxadها را میxadگیرد و باعث میxadشود شربت خام یک حالت پکتینی یا ژلهxadای به خود گیرد و اگر خیلی درشت باشد درصد استحصال قند آن پایین میxadآید بنابراین یک حالت استاندارد وجود دارد.

سپس خلالxadها وارد قسمت دیفوژن (diffusion) میxadشود که در اینجا از حرارت استفاده میxadشود تا سرعت انتشار قند بالا رود. قند گیری بر اساس قانون انتشار انجام میxadگیرد و هر چقدر دمای آب افزایش یابد قند بیشتری استحصال میxadشود علاوه بر این از گاز استفاده میxadشود این گاز به آب اضافه میxadشود و موجب نرمتر و نفوذپذیرتر نمودن دیوارهxadهای سلول گیاه شده و باعث شده تا سریعتر قند از گیاه خارج شود بنابراین در این قسمت قند از خلالxadهای چغندر خارج شده و وارد آب میxadشود خلالxadهای باقیxadمانده توسط توری که در زیر دیگ دیفوژن قرار دارد، گرفته میxadشود و توسط هیلکسی از زیر دستگاه خارج میxadشود و به آنها تفاله تر گفته میxadشود که حاوی 5/0 تا 1 درصد قند است آب حاصل به صورت شربت خام در میxadآید که 15 تا 17 درصد قند دارد پس از این نوبت به تصفیه شربت خام است برای منظور وارد قسمت ساتراسیون (saturation)میxadشود و طی 3 مرحله شیر آهک میxadخورد( اضافه میxadشود) در مرحله اول pH به 9 و در مرحله دوم به 12 و در مرحله سوم مجددا به 9 رسانده میxadشود. شیر آهک دارای جذب سطحی زیادی میxadباشد و قادر است ناخالصیxadهای موجود در شربت که عمدتا کلوئیدی هستند را جذب کند بنابراین در این قسمت شربت به صورت گل آلود در میxadآید. حال شربت حاصل به قسمت دکانتور وارد میxadشود که استوانهxadای بزرگ است که شربت در آن به حالت سکون در آمده و گل رسوب میxadکند شربت صاف شده از قسمت بالای دکانتور سرریز میxadشود و توسط لولهxadای وارد صافی نهایی میxadشود گل باقیمانده نیز که خود حاوی قند است وارد فیلتر خلاء میxadشود که در وسط آن پمپی وجود دارد که قند را به طرف داخل کشیده و گل آن در سطح استوانه باقی میxadماند و توسط تیغهxadای به پایین ریخته میxadشود که توسط هیلکسی به خارج از کارخانه انتقال میxadیابد در این مرحله شربت رقیق و شفاف بوجود میxadآید که بریکس(Brix) آن کمتر از شربت خام میxadشود (حدود 14 تا 15 درصد ). Brix به درصد کل مواد جامد محلول که توسط رفرکتومتر ( Refractometr) اندازهxad گیری میxadشود گفته میxadشود.

حال نوبت به تغلیظ شربت رقیق میxadرسد و به این منظور شربت رقیق وارد قسمت تبخیر میxadشود که شامل 4 بدنه یا دیگ بزرگ است که در 3 تای اول حرارتی حدود 100 درجه استفاده میxadشود و هر چقدر به سمت دیگری یعنی دیگ آخری یا 4 میxadرسیم شربت غلیظxadتر میxadشود و در مرحله آخر (4) حرارت را نمیxadتوان خیلی بالا برد چون قند به شکل کارامل در میxadآید بنابراین در این قسمت از خلاء استفاده میxadشود لازم به ذکر است که قبل از ورود شربت به این قسمت گاز به آن زده میxadشود تا رنگ شربت روشن شود که بریکس این شربت معمولا 45 درصد است شربت غلیظ وارد مرحله پخت میxadشود اکثر کارخانهxadهای قند سیستم 3 پخته دارند در پخت اول یا Aبا افزودن شکر هستهxadزایی نموده و قند به صورت کریستال در میxadآید در اینجا اگر حرارت خیلی بالا باشد هستهxadزایی زیادترو لذا اندازه شکر حاصل ریز و برعکس.

سپس شربت وارد سانتریفوژ و کریستالxadهای آن که همان شکر است و به دیواره سانتزیفوژ میxadچسبد و سپس آب این قسمت که خود حاوی قند بالایی میxadباشد و قابل کریستالیزاسیون است به پخت دوم منتقل میxadشود و مجددا با افزودن شکر هستهxadزایی و کریستالxadهای شکر را در سانتریفوژ() جدا میxadکنند. پس آب پخت سوم ملاس نام دارد که قند آن دیگر قابل کریستالیزاسیون(crystallisation) نیست و به عنوان ماده فرعی کارخانه خواهد بود در بعضی از کارخانجات توسط دستگاهی بنام Steffen از ملاس قندگیری میxadشود و قند آن به کارخانه بر میxadگردد و در نهایت به فرآورده حاصل قندگیری از ملاس ویناس(Vinas) گقته میxadشود که در تغذیه دام کاربرد دارد منتهی در مقایسه با ملاس قند کمتری دارد.